Huân Nghiệp ngoảnh mặt đi, tránh để hai người đàn bà thấy mình sa nước mắt.

     Bọn canh cổng vào mời những người đến thăm ra về, sau cái nhíu lông mày khó chịu của tên mật thám đứng giấu mình sau cánh cửa. Khi họ ra cổng, chúng sỗ sàng giữ lại khám xét rất kỹ lưỡng, sợ Huân Nghiệp truyền tin mật về cho nghĩa quân.

     Khách đến thăm quan phủ Hồ Huân Nghiệp ngày hôm ấy rất đông. Bọn gác ngăn lại nhiều người, và chỉ cho những ai chúng cho là không nguy hiểm mới được vào.

     Chiều tối, một người đàn ông gầy gò đen đủi, mắt đen như than, lông mày hơi xếch được chúng cho vào, sau một hồi to tiếng!

     Anh ta vào đến cửa đã lễ phép, khác hẳn cái thói ngông nghênh khi gặp bọn gác cổng làm khó dễ. Anh chắp tay xá dài:

- Lạy thầy ạ!

     Huân Nghiệp ngợ mãi, không nhớ nổi người đến thăm mình là ai! Con người có tướng võ nhiều hơn tướng văn này là người như thế nào? Sao anh ta lại cố vào thăm mình bằng được mà bọn giặc cũng để vào. Dù sao cũng phải thận trọng! Biết đâu đây cũng là một cách lừa nhử vào vòng cạm bẫy của giặc. Song nếu người mến một mình thật thì sự nghi ngờ ấy thật là lỗi lớn. Huân Nghiệp cứ bần thần nhìn thì anh ta đã hồ hởi nói :

- Thầy không nhận ra con ư?

- Anh thứ lỗi cho, quả thật tôi…

- Thầy lạ là phải. Bởi con chưa bao giờ ngồi với thầy đôi hồi trò chuyện, con cũng chẳng học thầy ngày nào. Nhưng mấy anh em kết nghĩa chúng con mến đức trọng tài, tôn thầy làm thầy từ lâu!

- Xin đa tạ, song anh là ai vậy?

- Con là kẻ đốt nhà thầy!

- Nói chi kỳ dữ vậy?

- Dạ thiệt! Con đâu dám giỡn! Con ở trong tụi đốt nhà thầy hồi thầy ngồi dạy học ở ngã ba châu thành đó!

- Ủa!

- Đúng vậy! Hồi đó, mất mùa đói kém, mấy đứa conhọp nhau làm bậy làm bạ kiếm sống! Cũng là trò trèo tường khoét vách thôi. Mới tập tọng vào nghề,chúng con ngờ nghệch lắm! Có hôm bị vây cảtụi suýt sa lưới. Cóbận chó đuổi té luôn xuống ao! Buồn cườilắm!Vậymà thầylại cho cất ngôi nhà ngồi dạy trẻ, chắn ngay chỗ hiểm địa, ngày nào chúng con cũng phải qua lại, mới gay chứ! Bởi thế tụi con đốt rụi liền!

- Ra vậy. Thế mà khi nhà cháy, tôi cứ băn khoăn mình ăn ở ác độc chăng mà bà con ngầm đốt nhà! Sau cũng có đoán ra hay là mình làm nhà ở chỗ cánh anh em giang hồ qua lại, họ ngứa mắt đốt cho biết mặt. Kỳ thực, mộ cha tôi vừa chôn ở đó, tôi phải cất nhà vừa dạy học, vừa chăm sóc. Có vậy thôi!

- Về sau tụi con có biết.

- Các anh đốt là việc của các anh. Giữ gìn trông nom mộ ông thân sinh là việc của tôi!  Bỏ sao được. Vả lại khi các anh đốt, tôi càng ngại các tay “hảo hớn” có ý quật mả kiếm vàng, do đó càng phải giữ!

     Chàng mắt xếch cười nheo cả mắt, lắc đầu:

- Tụi con bái phục liền mà! Chúng con tôn thầy lên bậc đại hiền liền mà!

Đọc thêm tại: 

•  http://cauchuyendanhnhan.blogspot.com/
• http://cauchuyendanhnhan.blogspot.com/2015/06/tinh-cam-me-con-sau-am-cua-huan-nghiep.html

     Vừa tạnh cơn xúc động, bà mẹ lại giàn nước mắt, bởi bà lại nhớ, khi ở nhà, dù lúc còn hàn vi, hay khi làm quan phủ được ông Trương Định hết lòng vì nể, có miếng ngon, miếng ngọt nào, Huân Nghiệp cũng mời bằng được mẹ cùng ăn với mình.

Bà cụ cẩm miếng xoài cho con vui lòng:

- Con ăn di!

     Huân Nghiệp chọn một miếng khác mời chị Trương. Chị nhận, nhưng đặt tạm sang bên, ngồi gọt tiếp. Huân Nghiệp ăn liền hai ba miếng một lúc, miệng khen rối rít:

- Trời, xoài quê mùa này ngon quá!

     Ông nhớ lại những ngày sôi nổi ở đồng bằng. Khi nhận lời cộng sự với Trương Định, ông len lỏi khắp vùng kinh rạch, tổ chức các kho chứa vũ khí, lương thực, lo những thứ cần thiết cho vùng căn cứ của nghĩa quân, khi việc lớn gặp phải những lúc không thuận buồm xuôi gió. Ông tìm đến những người hào hiệp, kết giao với những bạn trẻ nhiệt thành, xả thân vì nước. Người theo quan Bình Tây Nguyên soái Trương Định ngày một đông. Có khi ông tổ chức một tối hội hè cho trai gái hát, hò lý, múa rồng, múa lân, rồi từ trong đám hội ấy mà vận động mọi người góp lương, góp tiền, góp người cho quân khởi nghĩa; có buổi ông họp mặt những người yêu văn chương cùng đàm đạo ngâm nga những bài thơ xướng hoạ của Phan Văn Trị và Tôn Thọ Tường mà bàn luận chính, tà cho rõ kẻ ngay người gian ở đất lục tỉnh. Người tốt kết tụ lại khá đông, lòng mến mộ ông phủ ngày càng tăng. Đôi khi ông cũng phải bận tâm đến các vụ kiện tụng ở trong vùng. Dựa vào đám dân chúng bộc trực, thẳng thắn, ông đã gỡ rối nhiều vụ tranh đất, lấn vườn, đánh ghen, trộm cắp. Ong đã làm cho hai nhà kiềng mặt nhau, lại giao hảo thân thiết, rồi gả con cho nhau. Dân trong vùng hết lòng vì mình đã tìm được người đang mặt trấn trị cái phủ vốn là một đất dữ, gồm nhiều dân đầu sông, ngọn nguồn, đỉnh rừng mép biển về tụ hội.

Huân Nghiệp hỏi mẹ:

- Mẹ vẫn khoẻ, chứ ạ?

     Bà mẹ cầm lấy tay ông. Tay mẹ nhăn nheo, những đường gân xanh nổi lên rõ mồn một:

- Bao giờ con về nhà?

- Mẹ ơi, con biết mẹ mong con về lắm! Nhưng con đành thất hiếu với mẹ thôi!

     Bà mẹ sửng sốt hỏi :

- Sao con lại nói gở thế!

     Nước mắt bà mẹ lại ứa ra. Huân Nghiệp cắn môi, nhìn mẹ :

- Mẹ ơi, mẹ đã cho con đi tụ nghĩa, hẳn mẹ đã lường trước những việc này. Giặc Pháp ác độc lắm! Nó bầy mưu lập kế để mua chuộc con. Nó biết trên đời này, chỉ có mẹ là bảo được con vâng lời thôi! Nhưng con hỏi mẹ, mẹ có muốn con hàng giặc không?

     Bà mẹ khóc lên thành tiếng, nói trong nước mắt:

- Mẹ biết… Mẹ biết lần mẹ thăm con này sẽ là lần cuối cùng… Nghiệp ơi… tội nghiệp cho con quá! Chẳng lẽ mẹ ngồi nhìn chúng nó giết con ư?

     Bà mẹ lảo đảo, đứng không vững. Huân Nghiệp đỡ mẹ, nói :

- Con biết lòng mẹ. Mẹ sinh ra con là để nối chí cha ông, không nộp đất, nộp quê hương cho giặc. Bao nhiêu cái đầu rơi trước con rồi. Ông Trương Định anh hùng, trí lự là thế, muốn giầu sang nào có khó gì, mà ông vẫn chọn con đường cứu nước, mặc mọi chuyện dữ dằn có thể xảy ra. Con là bạn, là người thân tín của ông Trương, con đành chết chứ không bao giờ chịu cho giặc mua rẻ đời mình. Con biết rằng, nếu thằng Nghiệp này hèn thế, thì chính mẹlại từ conchứkhông phải ai khác…

- Trời ơi, con tôi…!

     Hai mẹ con đồi hồi, lòng ngổn ngang trăm mối. Huân Nghiệp nói với chị Trương:

- Tôi nhờ chị trông nom mẹ tôi giùm, bây giờ cung như sau này ơn ấy, Nghiệp này xin kết cỏ ngậm vành.

     Chị Trương đầm đìa nước mắt, khẽ khàng nói :

- Anh nói làm chi cho thêm rầu lòng. Anh và anh Trương Minh Nghĩa nhà em, ăn ở với nhau hơn cả anh em ruột. Mẹ anh tức là mẹ chúng em.. Dù rau cháo qua ngày, em thề chẳng dám rời mẹ!

 

Đọc thêm tại: http://cauchuyendanhnhan.blogspot.com/2015/06/tinh-cam-cua-ba-con-danh-cho-huan-nghiep.html

Từ khóa tìm kiếm nhiều: danh nhân